Nhiều bệnh nhân thắc mắc tại sao chỉ số huyết áp đo tại nhà lại cao, trong khi kết quả ở bệnh viện thì bình thường. Liệu họ có thực sự bị tăng huyết áp, hay do máy đo không chính xác?

Theo BS.CK2 Mai Thanh Tâm, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Gia An 115, sự sai lệch này thường không phải do máy hỏng, mà bắt nguồn từ những sai sót trong quá trình đo như tư thế, thời điểm và thói quen sinh hoạt.

Việc đo sai có thể dẫn đến hai hậu quả nghiêm trọng như người có huyết áp bình thường bị chẩn đoán nhầm là tăng huyết áp, hoặc nguy hiểm hơn là người bệnh thật sự lại bị bỏ sót, dẫn đến điều trị không phù hợp. Trong khi đó, theo dõi huyết áp tại nhà là một việc làm quan trọng giúp người bệnh tự quản lý sức khỏe và hỗ trợ bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị chính xác, đặc biệt với những người có bệnh nền như tim mạch, đái tháo đường, bệnh thận.

Bác sĩ Tâm nhấn mạnh huyết áp là một chỉ số rất "nhạy cảm", dễ bị tác động bởi tâm trạng hay các yếu tố bên ngoài. Nếu không tuân thủ đúng quy trình, kết quả đo có thể chênh lệch tới 30 mmHg so với thực tế – một sai số đủ lớn để thay đổi hoàn toàn quyết định điều trị của bác sĩ.

Một số sai sót khiến huyết áp cao hơn thực tế

Những sai sót khiến huyết áp thấp hơn thực tế

"Sai số dù nhỏ cũng đủ làm thay đổi quyết định điều trị", bác sĩ nói. Nếu huyết áp tăng giả, người bệnh có thể bị kê thêm thuốc không cần thiết.

Ngược lại, huyết áp giảm giả sẽ khiến bác sĩ chủ quan, bỏ sót nguy cơ đột quỵ, thiếu máu cơ tim, suy tim, tổn thương thận. Vì vậy, đo đúng cách tại nhà là một phần quan trọng trong quá trình điều trị.

Cách đo huyết áp chính xác tại nhà

Chuẩn bị trước khi đo: Đo trong phòng yên tĩnh, nghỉ ngơi ít nhất 5 phút. Không đo huyết áp sau khi uống cà phê, hút thuốc hay vận động gắng sức trong 30-60 phút. Nên đi tiểu trước khi đo.

Sử dụng máy đo đạt chuẩn: Nên dùng máy đo tại vị trí cánh tay, băng quấn đúng kích cỡ (băng quấn có bề cao bằng hoặc hơn 2/3 chiều dài cánh tay), kiểm tra pin và hiệu chuẩn định kỳ.

Tư thế đúng: Ngồi trên ghế có tựa lưng, chân đặt trên sàn (không bắt chéo), cánh tay đặt ngang mức tim.

Lần đầu tiên đo huyết áp, cần đo cả hai tay. Nếu huyết áp hai tay chênh lệch hơn 10 mmHg thì cần báo bác sĩ khi khám bệnh và dùng cánh tay có huyết áp cao hơn làm chuẩn cho những lần đo sau.

Thời điểm đo: Nên đo huyết áp 2 lần/ngày (buổi sáng lúc ngủ dậy, trước ăn, trước uống thuốc và buổi tối trước khi ngủ). Mỗi lần đo 2 lần, cách nhau 1-2 phút. Ghi lại kết quả và tính trung bình các lần đo, gửi cho bác sĩ điều trị. Nếu 2 lần đo chênh lệch hơn 5 mmHg thì đo thêm 1-2 lần nữa và lấy số trung bình.

Không đo quá nhiều lần liên tiếp, bởi đo quá 3-4 lần/lượt có thể gây chênh lệch do tâm lý hoặc kích thích vùng cánh tay.

Bác sĩ Tâm thăm khám bệnh nhân. Ảnh: Nguyệt Thu

Lê Phương